Werkend of werkloos: voor welke uitkeringen kom je in aanmerking?

Er is ondersteuning als je werkloos bent, getroffen bent door ontslag, een laag inkomen hebt of tijdelijk niet kunt werken. In Nederland gaat het vooral om de WW-uitkering, de bijstand en toeslagen. Deze regelingen kunnen helpen terwijl je op zoek bent naar je volgende baan of als je de eerste stappen zet in je nieuwe carrière.

In dit artikel geven we een algemeen overzicht. De precieze voorwaarden en bedragen veranderen regelmatig, dus controleer altijd de officiële websites waar we naar linken.

Belangrijkste punten in vogelvlucht

1. Wanneer kun je een uitkering aanvragen?
2. Waar begin je?
3. Soorten uitkeringen en toeslagen
4. Werken naast een uitkering
5. Belangrijkste conclusies

Wanneer kun je een uitkering aanvragen?

Als je werkloos wordt

Ben je in loondienst en verlies je je baan buiten je eigen schuld, bijvoorbeeld door ontslag of omdat je tijdelijke contract niet wordt verlengd? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een WW-uitkering van UWV.

Neem je zelf ontslag, dan heb je meestal geen recht op WW. Denk daar dus goed over na voordat je opzegt zonder nieuwe baan.

Als je inkomen te laag is om van te leven

Heb je geen of te weinig inkomen en vermogen om van rond te komen, bijvoorbeeld omdat je WW is afgelopen of omdat je er geen recht op had? Dan kun je bij je gemeente bijstand aanvragen. Ook met een (klein) inkomen kun je in aanmerking komen voor toeslagen, zoals zorgtoeslag of huurtoeslag.

Als je tijdelijk niet kunt werken door ziekte

Word je ziek terwijl je in dienst bent, dan betaalt je werkgever in de regel (een deel van) je loon door, maximaal twee jaar. Heb je geen werkgever meer, bijvoorbeeld omdat je contract tijdens je ziekte afloopt of omdat je via een uitzendbureau werkte, dan kun je mogelijk een Ziektewet-uitkering krijgen van UWV. Kijk voor meer informatie op uwv.nl.

Waar begin je?

Kijk eerst welke instantie bij jouw situatie hoort:

1. UWV voor de WW-uitkering en de Ziektewet-uitkering: uwv.nl
2. Je gemeente voor de bijstand: rijksoverheid.nl
3. Dienst Toeslagen (Belastingdienst) voor zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget: belastingdienst.nl
4. SVB voor de kinderbijslag: svb.nl

Op de websites van deze instanties staan proefberekeningen waarmee je kunt nagaan waar je mogelijk recht op hebt en hoeveel je ongeveer krijgt. Twijfel je over je rechten, bijvoorbeeld bij ontslag? Dan kun je gratis advies vragen bij het Juridisch Loket.

Soorten uitkeringen en toeslagen

Hieronder vind je de belangrijkste regelingen en in grote lijnen de voorwaarden:

WW-uitkering (Werkloosheidswet)

De WW is een tijdelijke uitkering voor werknemers die (gedeeltelijk) werkloos worden. Je moet onder andere in de periode vóór je werkloosheid voldoende weken hebben gewerkt, en je moet beschikbaar zijn voor werk. Hoe lang je WW krijgt, hangt af van je arbeidsverleden. De hoogte is een percentage van je laatstverdiende loon, tot een maximum.

Met een WW-uitkering heb je ook plichten: je schrijft je in als werkzoekende, je solliciteert actief en je geeft wijzigingen, zoals inkomsten uit werk, door aan UWV. Vraag de WW zo snel mogelijk aan, het liefst direct nadat je weet dat je werkloos wordt.

Bijstand (Participatiewet)

De bijstand is een vangnet voor als je niet genoeg inkomen of vermogen hebt om van te leven. Je vraagt bijstand aan bij de gemeente waar je woont. Bij de beoordeling kijkt de gemeente naar je inkomen, je vermogen (zoals spaargeld) en je woonsituatie, en ook naar het inkomen van je partner. Ook in de bijstand wordt van je verwacht dat je zoekt naar werk, tenzij je daarvan bent vrijgesteld.

Zorgtoeslag

Zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van je zorgverzekering. Of je recht hebt en hoeveel je krijgt, hangt af van je inkomen en vermogen. Meer informatie: zorgtoeslag bij de Belastingdienst.

Huurtoeslag

Huur je een zelfstandige woning en is je inkomen laag in verhouding tot je huur? Dan kun je mogelijk huurtoeslag krijgen. De hoogte hangt onder andere af van je huur, je inkomen, je vermogen en de samenstelling van je huishouden. Meer informatie: huurtoeslag bij de Belastingdienst.

Kinderbijslag en kindgebonden budget

Heb je kinderen jonger dan 18, dan krijg je meestal kinderbijslag van de SVB, ongeacht je inkomen. Daarnaast kun je met een lager inkomen recht hebben op een kindgebonden budget van Dienst Toeslagen. Meer informatie: kindgebonden budget bij de Belastingdienst.

Wil je meer weten over lonen, toeslagen en vakantiegeld in Nederland? Lees dan ook wat je verdient in Nederland.

Werken naast een uitkering

Een (tijdelijke) baan aannemen betekent niet altijd dat je je uitkering helemaal kwijtraakt. Werk je naast je WW of bijstand, dan wordt je inkomen meestal (gedeeltelijk) verrekend met je uitkering. Ook toeslagen worden aangepast als je inkomen verandert. Geef wijzigingen in je inkomen en werkuren daarom altijd op tijd door aan de instantie die je uitkering of toeslag betaalt. Zo voorkom je dat je achteraf geld moet terugbetalen.

Belangrijkste conclusies

Als je niet werkt of een laag inkomen hebt, zijn er verschillende regelingen waar je mogelijk recht op hebt, maar dit hangt af van je situatie.

Uitzendkrachten en werknemers met een tijdelijk contract kunnen net als vaste werknemers recht hebben op WW, als ze aan de voorwaarden voldoen. Voor de bijstand ga je naar je gemeente en voor toeslagen naar Dienst Toeslagen.

Geef veranderingen in je werk en inkomen altijd door, dan krijg je het juiste bedrag.

**Disclaimer: Jober is niet verbonden met een van de instanties of organisaties die in dit artikel worden genoemd. Dit artikel geeft algemene informatie op basis van gegevens die beschikbaar waren op het moment van schrijven. Regels en bedragen kunnen veranderen. Raadpleeg voor de meest actuele informatie altijd de websites van UWV, je gemeente, de Belastingdienst (Dienst Toeslagen) of de SVB.