Mag je naar huis als het te warm is op je werk? Zo zit het met hitte en de Arbowet

Na een paar flinke hittegolven hebben kantoren, magazijnen, keukens, kassen en bouwplaatsen het zwaar gehad met de warmte. Maar is er een temperatuur waarbij je wettelijk mag stoppen met werken en naar huis mag gaan?

Het antwoord is minder simpel dan veel mensen denken. De Nederlandse wet kent geen maximumtemperatuur op het werk. Wordt het 30 °C of zelfs 35 °C, dan is je werkdag dus niet automatisch voorbij.

Er is geen wettelijke maximumtemperatuur

Er bestaat geen temperatuur die voor elke werkplek geldt. Een kantoor, een bakkerij, een magazijn en een bouwplaats geven heel verschillende omstandigheden, ook als de thermometer hetzelfde getal aanwijst.

Temperatuur is ook maar een deel van het verhaal. Luchtvochtigheid, ventilatie, lichamelijke inspanning, direct zonlicht en beschermende kleding bepalen allemaal hoe veilig iemand kan werken.

Maar het ontbreken van een vaste grens betekent niet dat werkgevers extreme hitte mogen negeren. Volgens de Arbowet moet je werkgever zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, en hitte is een risico dat daar gewoon onder valt. Werkgevers moeten de risico's inschatten, de omstandigheden redelijk houden en passende maatregelen nemen. In veel sectoren staan concrete afspraken over warmte in de cao of de arbocatalogus van de branche.

Wat moet je werkgever doen bij warm weer?

Eenvoudige aanpassingen maken al een groot verschil. Werkgevers kunnen ventilatoren of airco gebruiken, zonwering sluiten, de ventilatie verbeteren en werkplekken uit de directe zon halen.

Ze kunnen ook de werktijden aanpassen, zwaar lichamelijk werk tijdens het heetste deel van de dag beperken en vaker pauzes geven op een koelere plek. Er moet op het werk voldoende drinkwater beschikbaar zijn.

Als het veilig kan, mag een werkgever de kledingvoorschriften tijdelijk versoepelen. Beschermingsmiddelen mogen echter niet zomaar af, omdat je dan aan een ander gevaar wordt blootgesteld.

Mensen die buiten werken hebben mogelijk schaduw, extra pauzes, geschikte kleding en het verschuiven van zwaar werk naar koelere uren nodig. Werkgevers moeten ook kijken of mensen lang in voertuigen, afgesloten ruimtes of in de volle zon werken. Dat geldt bijvoorbeeld voor oogstmedewerkers en in de bouw, maar ook in een warme productiehal.

Hoe herken je hittestress?

Werken bij hoge temperaturen kan meer zijn dan een ongemakkelijke middag. Vroege signalen van hittestress zijn onder meer slechte concentratie, spierkrampen, duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, veel dorst en ongewone vermoeidheid.

Flauwvallen, verwardheid, een hete droge huid, stuiptrekkingen of bewusteloosheid kunnen wijzen op een zonnesteek of oververhitting. Dat is een medisch noodgeval: bel 112.

Sommige werknemers lopen meer risico, zoals zwangere werknemers en mensen met bepaalde gezondheidsklachten of een beperking. Werkgevers moeten rekening houden met persoonlijke omstandigheden en waar nodig redelijke aanpassingen doen.

Mag je gewoon weggaan?

Een hoge temperatuur alleen geeft je geen automatisch recht om weg te lopen. Bespreek het probleem eerst met je leidinggevende, HR, de preventiemedewerker of de ondernemingsraad. Leg uit wat de omstandigheden met je doen en vraag welke maatregelen er worden genomen.

De Arbowet geeft werknemers wel het recht om het werk te onderbreken als ze redelijkerwijs mogen aannemen dat er ernstig en onmiddellijk gevaar is. Dat is een hoge drempel die van de situatie afhangt. Zie het dus niet als een algemene regel waarmee iedereen mag vertrekken die het te warm heeft. Meld zo'n werkonderbreking ook direct bij je leidinggevende.

Worden je zorgen steeds genegeerd, houd dan bij wat de temperatuur was, welke klachten je had en welke berichten en gesprekken er met je werkgever waren. Je kunt ook een melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Wat kun je zelf doen?

De temperatuur is niet het enige dat telt. De echte vraag is of je werkgever het risico goed beheerst. Kijk in je cao of de arbocatalogus van je branche wat er over warmte is afgesproken, en let bij een nieuwe baan ook op de werkomstandigheden. Waar je bij een werkgever op moet letten, lees je in 5 rode vlaggen in een sollicitatiegesprek.

Zoek je een werkgever die goed voor zijn mensen zorgt? Bekijk de vacatures in Nederland.